Ukrayna Hakkında Genel Bilgi

1991 tarihinde bağımsızlığını ilan eden Ukrayna Cumhuriyeti, Karadeniz'in kuzey kıyısında yer alır. Rusya ile Avrupa ülkeleri arasında yer alan Ukrayna'nın Başkenti Kiev'dir. Yüz ölçümü yaklaşık 600.000 km²dır. Nüfusu 47 milyon civarındadir. Türkiye ile aynı meridyende olduğu için saat farkı yoktur. Ülkenin kuzeyde olması nedeniyle Türkiye'den daha soğuk bir iklime sahiptir. Hava sicaklığı kışın kuzey doğuda -8 C güney batıda -2 C ; Kırım'ın güney kıyılarında + 4 C dir. Temmuz ayında ise kuzey batıda +18 C, Kırımın güney kıyılarında +24° C dir. En yüksek hava sicaklığı 36 C ile 42° C arasında olup, en düşük -30 C ile -40 C arasında değişmektedir.

Para Birimi

Para birimi 1996 yılından beri Grivna'dir. 1, 2, 5, 10, 20, 50,100, 200,500'lük banknotlar halinde piyasada bulunmaktadır. 1 USD yaklaşık 8 Grivnaya eşittir (Şubat 2009). Ayrıca Türkiye'deki kuruşa karşılık gelen Kopieka vardır (100 Kopieka=1 Grv). Döviz büroları Avro ve Amerikan Dolan başta olmak üzere pek çok yabancı para birimini alıp satmaktadır.

Bayrak

Bayrağı mavi ve sarı iki şeritten oluşmaktadır. Üstteki mavi renk gokyüzünü, sarı ise bu gökyüzü altındaki verimli toprakları temsil etmektedir. Ülkenin çoğu yerinde görülebilecek üç başlı mızrak simgesi ise eski çağlardan bu yana kullanılan ve kraliyet ailesini temsil eden bir işarettir.

Etnik Yapı

Nüfusun % 72'si Ukraynalılardan, % 22'si Ruslardan oluşmakla beraber Ukrayna Polonyalıların, Beyaz Rusların, Macarların, Romanyalıların, Moldovyalıların, Slovakların, Bulgarların, Tatarların ve Yahudilerin bulunduğu mozaik bir etnik yapıya sahiptir.

Dini Yapı

Ülkede Hristiyan, Yahudi ve Müslüman halklar yaşamaktadır. Başkent Kiev'de 2 cami bulunurken, 3 sinagog, 11 protestan kilisesi, 5 roman Katolik kilisesi ve 57 Ortodoks Hristiyan kilisesi vardır.

Dili

Ülkenin resmi dili Ukraynaca olmakla birlikte nüfusun yarıdan fazlası Rusça konuşmaktadır. Ülkenin doğusu ve Kırım ise büyük oranda Rusça konuşmaktadır. Ayrıca, Kırım bölgesinde ise Kırım Tatarca konuşmaktadır. Kırım Tatarca Altay dil ailesi grubunun Kıpçaklı ağzı lehçesidir.

Coğrafi Konum

Ukrayna, Doğu Avrupa'da bir ülkedir. Kuzeyinde Beya Rusya, kuzey doğusunda Rusya Federasyonu, batısında ise Polonya ve Slovakya, güney batısında Macaristan, Romanya ve Moldova, güneyinde ise Karadeniz ve Azak Denizi vardır. Toplam yüzölçümü 603.000 kilometrekaredir (karşılaştırmak gerekirse Türkiye'nin yüzölçümü 780.000 kilometrekaredir). Ülkenin en kuzeyinden en güneyine 900 km, en doğusundan en batısına ise 1300 km mesafe vardır. Ukrayna'nın iklimi, ılıman-kara iklimidir. Güneyinde, Kırım civarında alt tropik iklim görülür.
Ukrayna'nın başlıca şehirleri Kiev, Donetsk, Dnipropetrovsk, Odessa, Simferopol, Harkiv ve Lviv'dir.
Ukrayna'nın en uzun nehri 2201 km uzunluğu ile Dnipro (Dinyeper) nehridir ve bunun 981 km'lik kısmı ülkeyi bir baştan bir başa kat eder. Ukrayna'daki en büyük dağ sistemi 270 km uzunluğu ve 100-110 km genişliği ile Karpat dağlarıdır. En yüksek tepesi, 2061 metre yüksekliği ile Hoverla tepesidir. Karpat dağları dışında ülke oldukça düz bir arazı yapısına sahiptir. Ukrayna topraklarının %58'i ekilebilir arazidir.

(bkz.Harita1)

Jeopolitik Konum

Ukrayna Slav dilinde "sınır bölge" anlamına gelmektedir. Daha önceki dönemlerde "Küçük Rusya" veya "Güney Rusya" isimleri de verilen bölge özellikle Avrupa ve Rusya arasında bulunması, Karadeniz ve Azak denizine hakim olması açısından önemli sayılabilecek jeopolitik konumdadır. Sovyetler Birliği'nden ayrılması ve bağımsızlığına kavuşmasının ardından batı doğrultusunda politikalar izlemekle birlikte Rusya ile olan tarihsel, kültürel ve ekonomik bağları sürmektedir.

Tarih

Ukrayna'nın tarihi Kiev Ruslarının 9. yy. da kurdukları kent devletine kadar uzanmaktadır. Bu devlet 13 yy. da Tatarlar, daha sonra Polonya ve Litvanya orduları tarafından işgal edilmiş, 1654 yılında ruslarla yaptıkları Pereyaslav antlaşması sonucunda tamamen Rus İmparatorluğu'nun kontrolüne girmiştir. Bu arada sık sık cephe değiştiren Ukrayna Kozakları 1648-1654 ve 1670'ler civarında kısa sürelerle Osmanlı himayesi altına girmişlerdir. Ukrayna 1922'de SSCB'ne dahil olmuştur.
Sovyetler Birliği'nin dağılması sonucunda 24 Ağustos 1991'de bağımsızlığını ilan etmiştir.

Yönetim Biçimi

Sovyetler Birliği'nin dağılması sonucunda bağımsızlığını ilan eden Ukrayna'nın yönetim biçimi cumhuriyettir. Halk Tarafından beş yılda bir seçilen cumhurbaşkanı başbakanı atar, yapılan bu atamanın parlamento tarafından onaylanması gereklidir. Bu sistemde 2006 itibariyle ciddi değişiklikler yaşanması beklenmekte olup cumhurbaşkanı yürütme yetkilerinin çoğu başbakana devredilecektir. Cumhurbaşkanı ise sadece temsil işlevlerini üstlenecektir.
Ukrayna yönetim tarzı itibariyle 24 bölge, bir özerk cumhuriyet (Kırım) ve bölge statüsünde iki kentten (Kiev ve Sivastopol) oluşmaktadır. Başkenti Kiev'dir. Verhovna Rada (parlemento) 450 üyeden oluşmaktadır, seçimleri dört yılda bir yapılmaktadır. 26 Aralık 2004 tarihinde tekrarlanan 2.tur cumhurbaşkanı seçimleri sonucunda batı yanlısı olarak bilinen Viktor Yuşenko Ukrayna'nın Cumhurbaşkanı olmuştur.

Ekonomi-Tarım

Ukrayna demir, kömür, petrol ve doğal gaz açısından zengindir. Ayrıca sanayi, tarım, nükleer enerji ve uzay teknolojisi açısından da gelişmiş bir ülkedir. Metalürji, makine mühendisliği, alet imalatı, kimya, eczacılık, teknoloji, kimyevi mamuller ve ilaç sanayinde ülke iyi noktaya gitmektedir. Buğday, şekerpancarı ve ayçiçeği üretimi konusunda da ülke ihtiyaca fazlasıyla cevap veren ve üretim fazlasını ihraç eden bir konumdadır.

Eğitim

Ukrayna Avrupa standartlarında bir eğitim sistemine sahiptir. Nüfusun % 99'u okur yazardır. Üniversite mezunlarinin orani % 14 dür. Ukrayna'da toplam 300 üniversite mevcuttur ve bunlardan bazılarının gecmişi 1600-1700'lu yıllara kadar gitmektedir. Üniversitelerin coğunda öğrenci mevcudu 2000-3000 arasındadir. Yüksek öğretim kurumlarının büyük coğunluğunu devlet üniversiteleri oluşturur.
Günümüzde Ukrayna, 32 ülke ve devlet arasındaki eğitime dair anlaşma çerçevesinde 50'den fazla uluslararası eğitim kuruluşu ile çalışmaktadır, Ukrayna'nın yüksek öğretim kurumlarının yabancı öğrenci eğitiminde yaklasik 40 senelik bir deneyimi vardır ve söz konusu okullarda bugüne dek 120.000 yabancı uyruklu uzman yetişmiştir.
Bugün bu imkan Türk gençlerine de tanınmıştır. Türkiye ve Ukrayna Milli Eğitim Bakanlıkları arasında, 1999 yılında başlamış olan çalışmalar eğitim sistemlerinde uyumluluk sağlama yolundadır.
Uluslararasi Kiev Politeknik Üniversitesi 2002 yılında YÖK tarafından tanınmıştır. İstanbul Üniversitesi ile Lviv Tıp Üniversitesi arasinda ocak 2001 yılında akdedilen anlaşma, öğrenci değişim programlarına imkan sağlamaktadır.Benzeri çalışmalar iki ülkenin diğer bazı okullarında da mevcuttur.

Ukrayna'ya Ulaşım

Istanbul - Kiev arası "THY" ve "Aerovisit" havayollarının her gün tarifeli ucusları bulunmaktadır. Ankara - Kiev arasi "Motorsiç" firmasının çarşamba, perşembe, cumartesi ve pazar olmak üzere haftada dört gün tarifeli ucuşları bulunmaktadir."THY" ile Odesa'ya her gün; 'Tavriya' hava yollari ile salı, çarşamba, cuma ve pazar günleri uçmaktadir. Simferepol'e "THY" ile pazartesi, çarşamba, cumartesi ve pazar; "Tavriya" hava yollari ile salı ve cuma günleri uçuşlar yapılmaktadır. Dnipropetrivsk'e pazartesi ve perşembe günleri "Dnepr Avia" hava yollari ile uçuşlar vardır. Ayrıca Odesa - İstanbul arası "Ukrferry" firması tarafından pazartesi, perşembe ve cumartesi günleri feribot seferleri yapilmaktadir.

Ukrayna'da Ulaşım

Ukrayna'da uçak, tren, ve otobüs ile ulaşım yapılabilmektedir.Demiryolu taşımacılığı Ukrayna'ın en eski ve en geniş taşıma ağıdır. Ayrıca çok da ucuzdur. Fakat eskiliğinden dolayı trenler cok fazla rahat değildir ve zaman zaman gecikmeler yaşanır. Otobanlar iyileştirilmektedir ve yeni firmalar karayolu taşımacılığına girmeye başlamışlardır. Otobüs kullanarakta gayet rahat bir yolculuk yapabilirsiniz. Kiev içi seyahat taksi, otobüs, tramvay, troleybüs ve metro ile yapilabilir. Kiev merkezde en hızlı, güvenilir ve ucuz ulaşım yolu metrodur. Kiev metrosu kırmızı, yeşil ve mavi olmak üzere 3 farklı hattan oluşur. Belirli istasyonlarda hatlar arasında geçişler vardır. Teatralna metro istasyonundan Zoloti Vorota istasyonuna, Hreşatik istasyonundan Maydan Nezalejnosti istasyonuna ve Plosca Liva Tolstogo istasyonundan Palats Sporta istasyonuna geçiş yapmanız mümkündür. Her istasyona gelmeden önce istasyonun ismi anons edilir, vagonlarda bulunan ekranlarda da yazılı olarak istasyonun adı bildirilir. Ancak ilk defa duyacağınız Ukraynaca dili size karisik geleceğinden size tavsiyemiz önceden gideceğiniz istasyonu el kitapcığındaki haritadan, metro içinde ve istasyonlarda bulunan şemalardan tesbit etmenizdir.

Taksi ile ulaşım Türkiye ile kiyaslandığında oldukça ucuzdur. El kitapcığında bulunan taksi numaraları dışında yolda durdurup anlaşacağınız herhangi bir özel otomobil de size taksi hizmeti verebilir. Fakat gideceginiz yeri ve fiyati önceden anlaşmanız gerekir. Bunlar dışında dolmuş, tramvay ve troleybüs kullanarak da istediginiz yere rahatça varabilirsiniz fakat bu araçlarla ulaşımınızın rahat olması için gideceğiniz adresi söyleyecek kadar Ukraynaca veya Rusca bilmek işinizi kolaylaştırır.

Yiyecek/İçecek

Ukrayna yemek kültürü, ikliminin sağladığı şartlar ve kısmen eski Sovyet yemek kültürünün etkisi altındadır, Geleneksel yemek üç ana öğeden oluşur. Birinci anlamına gelen 'Pervoye' genellikle çorba veya salatayı/antreyi, Borş çorbasını (ukraynacası borşç) , ikinci anlamına gelen 'Ftoroye' yanında patates olan et, tavuk veya balığı, üçüncü anlamına gelen 'Tretye' ise kompostoyu veya tatlı temsil eder. İklim nedeniyle genellikle soğuk havaya dayanıklı olan lahana, patates, şalgam gibi sebzeler bol tüketilir. Ağırlıklı olarak domuz eti tüketilir. Bu yüzden et yerken veya satın alırken dikkatli olmak gereklidir, domuz eti, dana ve koyun etine göre daha pahallıdır. Domuzun en kalın yağından oluşan ve 'salo' adı verilen kısmı ciğ ve tuzlu tüketilmesi ile bilinir. Ayrıca Türkiye'de pek bulunmayan fume et ürünleri (balık, tavuk, domuz vs) cok sayıda üretilir ve tüketilir.
Dünya yemek literatüründe yeri olan ve tavuk eti ile hazirlanan 'Kiev Koftesi' (Kievski Katleta) oldukça lezzetlidir. Balık, genellikle kurutulmuş veya marine edilmiş olarak tüketilir, taze balık tüketiminde ağırlık daha cok tatlısu balıklarındadır. Aynalı sazan, yayın, mersin balığı (dere türü) ve turna en çok tüketilen tatlı su balıklarıdır. Deniz balığı olarak barabulga adı verilen iri cins barbun ve kalkan bulunabilmektedir. Somon balığı ve çipura da çiftlik balığı olarak yurtdışından gelmektedir. Deniz ürünlerinden iri yengeç bacağı, kerevit, istakoz, kalamar, karides bulunmaktadır. Siyah ve kırmızı havyar oldukça popülerdir. Süt ürünleri de geleneksel beslenmede önemli yere sahiptir. Kaşar peyniri, lor, 'smetana' adı verilen ve her yemeğe ve tatlıya ilave edilebilen özel krema, yoğurt, kefir yoğun olarak tüketilir. Reçel ve turşu çeşitleri de halkın tüketiminde önemli yer tutar. Yaz sebzelerinin tamamı hemen hemen bulunmaktadir. Hem doğal, hem kültür olmak üzere yoğun olarak mantar tüketilir.
Ayrıca, çay ve çay ceşitleri de (siyah çay, Yeşil çay, Jasmin ve Karpat doğal çayları ile değişik çay çeşitleri) Ukraynalıların bizdeki kadar olmasa da tükettiği içecekler arasında hatırı sayılır yer tutar.

Hamur ürünlerinden mantı'ya oldukça benzeyen 'Pelmeni', mantının lahanalı, patatesli, tatlı olmak üzere vişneli ve lor peynirli olan 'Vareniki' cinsi de popülerdir. Meyve çeşit olarak azdır, ancak bizde fazla olmayan 'böğürtlen/yemiş' kültürü gelişmiştir. Soğukta da yetişebilen bu tür yemişlerin bir çok türü bulunmaktadır. Ekmek lezzeti ve kültürü bize göre farklıdır. Esmer ekmek yaygın olarak tüketilir ve oldukça lezzetlidir. Bira, votka, şarap ve şampanya tüketilen alkollü içeceklerin başında gelir. Ayrıca serinletici özelliği olan mayali içecek 'kvas' yazın kuçük tankerlerde satılmaktadır. Ukrayna'da cok değişik türlerde alkollü ve alkolsüz içecek tüketilmektedir. Marketlerin reyonlarında içki ve şekerlemeler önemli yer tutmaktadir. Diğer Avrupa Ülkeleri gibi maden suları da önemli ölçüde tüketilmektedir.
Ukrayna'da çeşitli dünya mutfaklarının restoranları bulunmaktadır. Helal kesim et yemekleriyle Türk mutfağının da temsil edildiği Türk restoranları yanında, Ukrayna, Rus, Gürcü, Özbek, italyan, Fransız, Yahudi, Çin, Japon, Amerikan, Latin Amerikan, Arap , Azeri restoranları da bulunmaktadır.

Ukrayna'dan Bazı Örf ve Gelenekler

Misafirliğe giderken yanınızda bir hediye götürmeniz hoş olur.
Bir demette çicek sayısınınn, 1,3,5 gibi tek sayılarda olması tercih edilir.
Tokalaşırken eldiven çıkartılır, kapıda iseniz elinizi eşik üzerinden uzatmayınız.
Eve girerken ayakkabınızı koridorda çıkarın.
Yemek yerken, sigara içerken karşıdaki insanlara teklif etmeyi unutmayın.
Misafirliğe gittiğinizde size ikram edilen yemek ve içkiyi reddetmeyin.
İş görüşmelerinde resmi kıyafet giyilir.
Kartvizitin bir tarafının Ukraynaca diğer tarafın Ingilizce olması tercih edilir.
Kilisede beyler şapkalarını çıkarır, bayanlar ise başlarını örterler.

Resmi Tatiller

1 Ocak Yılbaşı
7 Ocak Noel (Ortodoks Noeli)
8 Mart Dünya Kadınlar Günü
1,2 Mayıs işçi Bayramı
9 Mayıs Zafer Bayramı
28 Haziran Anayasa Bayramı
24 Ağustos Bağımsızlık Günü

Mobil Telefon Hizmetleri

Ukrayna'da GSM standartlarında hizmet veren 5 firma bulunmaktadır. life , UMC, Kievstar, Wellcom ve GT. Turkiye'deki mobil operatörünüzün anlaşma durumuna göre bu operatörler ile uluslararası dolaşım yapabilirsiniz. Eğer kontürlü aboneliğiniz varsa operatörunüzden aktivasyon yaptırmanız gerekebilir. Ukrayna'daki mobil operatörlerden life bir Turkcell yatırımı olup Turkcell, Telsim ve Avea ile uluslararası dolaşım anlaşması mevcuttur. life şebekesini kullanmak icin telefonunuzun ayarlar menüsünden, telefon ayarlarına girip şebeke seçimini, manuel hale getirmek, daha sonra UKR 06, UA 06, UA Astelit 255 06 veya life olarak çıkabilecek seceneği seçmek yeterlidir. Telefonunuz uluslararası dolaşıma başladığında size Türkiye'den gelecek çağrılarda Türkiye ile Ukrayna arasında oluşacak ücretin sizin telefonunuza fatura edileceğini unutmayınız.
Bir çok GSM operatörünün birbiri arasında konuşması ücretsizdir.Life :) firmasının Turkcell ile anlaşması olduğundan ötürü Türkiye ile gerekli ayarlamayı yaptıktan sonra dakikası 1 kontörden konuşabilirsiniz.